سؤال:
آیا برای مرد جایز است که با دختران همسر فوتشدهاش در یک خانه زندگی کند؟ و آیا در این حالت، احکام حرمت (محرمیت) مانند احکامی که درباره دختران نسبی او وجود دارد، بر آنها مترتب میشود؟
پاسخ:
قرآن کریم دختران همسر را «رَبائب» (دختران همسر) مینامد. این دختران از نظر نسب، پیوند مستقیم با مرد ندارند مانند دخترانی که از صلب او هستند؛ اما شریعت به سبب ازدواج مرد با مادرشان، آنان را بهطور دائمی بر او حرام کرده است. بهگونهای که از نظر محرمیت، همانند دختران او محسوب میشوند و ازدواج با آنان برای او حرام است.
خداوند متعال میفرماید:
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا [النساء: 23]
مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمههایتان و خالههایتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادرانی که شما را شیر دادهاند و خواهران رضاعی شما و مادران همسرانتان و دختران همسرانتان که در دامان شما هستند، از همسرانی که با آنان همبستر شدهاید ـ و اگر با آنان همبستر نشده باشید، گناهی بر شما نیست ـ و نیز همسران پسرانتان که از صلب شما هستند، و اینکه دو خواهر را با هم به نکاح درآورید، مگر آنچه در گذشته واقع شده است؛ همانا خداوند آمرزنده و مهربان است.
(سوره نساء، آیه ۲۳)
و فرمایش خداوند:
و دختران همسرانتان که در دامان شما هستند، از همسرانی که با آنان همبستر شدهاید
دلیل بر حرمت دائمی دختران همسری است که با مادرشان دخول صورت گرفته است.
بر اساس آنچه گذشت، برای مرد جایز است که با دختران همسرِ فوتشدهاش، چه در یک خانه و چه در خانهای جداگانه، زندگی کند؛ زیرا محرمیت میان آنها بهطور دائمی برقرار است.
لازم به تذکر است که نفقه دختران همسر، بر عهده شوهرِ مادرشان واجب نیست مگر آنکه خود او داوطلبانه بپردازد، و نیز این دختران پس از مرگ او از اموالش ارث نمیبرند.
