پرسش:
برخی مردم نام دختران خود را «آیه» میگذارند. معنای این نام چیست و آیا نامگذاری به آن جایز است؟
پاسخ:
نام «آیه» از نامهای شناختهشده عربی است. «آیه» در زبان عربی به معنای نشانه، علامت و دلیل روشن است. گفته میشود: «این آیهای بر فلان چیز است»، یعنی نشانهای است که بهروشنی بر آن دلالت میکند.
در کاربرد قرآنی، واژه “آیه” معانی متعددی دارد، از جمله:
به معنای نشانهای دالّ بر قدرت و یگانگی خداوند، چنانکه در این آیه آمده است:
“وَمِنْ آيَاتِهِ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ ”
“و از نشانههای او شب و روز و خورشید و ماه است” (فصلت: ۳۷)
به معنای معجزهای خارقالعاده که خداوند به وسیله آن پیامبرانش را تأیید میکند، مانند سخن خداوند درباره ناقه صالح:
” قَدْ جَاءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ هَذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً ”
“بیگمان نشانهای از سوی پروردگارتان برای شما آمده است؛ این شترِ خدا برای شما آیتی است” (اعراف: ۷۳)
به معنای علامت یا نشانه، چنانکه در سخن حضرت زکریا آمده است:
“قَالَ رَبِّ جْعَلْ لِي آيَةً”
“گفت: پروردگارا، برای من نشانهای قرار بده” (آل عمران: ۴۱)
یعنی نشانهای بر باردار شدن همسرش.
همچنین به معنای آیه قرآنی، یعنی بخش مشخصی از قرآن کریم که در ساختار الهی کتاب، نشانهای مستقل به شمار میآید.
بنابراین، هنگامی که دختری “آیه” نامیده میشود، معمولاً مقصود این است که او نشانه خیر، دلیل برکت و مایه اعتبار باشد. این معنا، معنایی نیکوست و هیچ اشکال شرعی در آن وجود ندارد. بلکه از نظر معنا و زبان، نامی پسندیده به شمار میآید.
از این رو، نامگذاری به “آیه” اشکالی ندارد؛ زیرا نه شامل خودستایی ناپسند است و نه معنای شرکآمیز یا زشتی در آن وجود دارد. بلکه نامی عربی، دارای ریشه قرآنی و با دلالتی والا و ارزشمند است.
