پرسش:
حکم آواز خواندن زن همراه با موسیقی و مشهور شدن او بهعنوان یک خواننده چیست؟ آیا این کار با فطرت او ناسازگار است؟ و آیا صدای زن ذاتاً موجب تحریک شهوت میشود؟
پاسخ:
اصل در همه امور، اباحه و جایز بودن است؛ مگر آنکه دلیل صحیحی بر حرمت آن وجود داشته باشد. در قرآن کریم هیچ آیهای وجود ندارد که آواز یا موسیقی را به خودی خود حرام اعلام کرده باشد. همچنین از پیامبر گرامی اسلام احادیثی نقل شده است که برخی بر جواز و برخی بر حرمت دلالت دارند؛ اما احادیثی که بر حرمت دلالت میکنند، نه تنها ریشهای در قرآن ندارند، بلکه از نظر سند نیز ضعیف بوده و با احادیث دالّ بر جواز ناسازگارند.
بنابراین، نمیتوان گفت که صرف آواز خواندن زن یا انتخاب خوانندگی بهعنوان یک حرفه، ذاتاً حرام است یا تنها به دلیل خوانندگی با فطرت او منافات دارد. حکم این مسئله به محتوا، هدف و آثار آن بستگی دارد. اگر آواز به بیبندوباری دعوت کند، فساد و فحشا را ترویج دهد، عمداً غرایز را تحریک کند یا انسان را از یاد خدا و انجام وظایفش بازدارد، حکم آن نیز همانند این امور، حرمت خواهد بود. اما اگر از این موارد خالی باشد، هیچ دلیل قرآنی بر حرمت آن وجود ندارد.
همچنین درست نیست که گفته شود صدای زن عورت است یا ذاتاً موجب تحریک شهوت میشود. قرآن کریم چنین چیزی را بیان نکرده است. زنان در زمان پیامبر گرامی اسلام با ایشان و دیگر مردان سخن میگفتند و این امر هیچ اشکالی نداشت. قرآن نیز نمونههای متعددی از این گفتوگوها را نقل کرده است؛ از جمله خداوند متعال میفرماید:
” بهراستی خداوند سخن آن زنی را که درباره همسرش با تو مجادله میکرد و شکایتش را به خدا میبرد، شنید؛ و خدا گفتوگوی شما دو نفر را میشنید. بیگمان خداوند شنوا و بیناست”
(سوره مجادله، آیه ۱)
با این حال، خداوند همسران پیامبر را ــ و این حکم شامل دیگر زنان نیز میشود ــ از نازک و تحریکآمیز سخن گفتن نهی کرده و فرموده است:
“پس با نرمی و ناز در گفتار سخن نگویید تا آنکه در دلش بیماری است به طمع افتد”
(سوره احزاب، آیه ۳۲)
بنابراین، آنچه مورد نهی قرار گرفته، **شیوه تحریکآمیز سخن گفتن** است، نه اصل صدای زن. بر همین اساس، اگر آواز با لحنی شکسته، نازآلود و تحریککننده (خضوع در گفتار) همراه باشد، در دایره نهی و حرمت قرار میگیرد؛ اما اگر چنین نباشد، اشکالی بر آن مترتب نیست.
