۱۰- سورهٔ یونس
در مکه نازل شده است. ۱۰۹ آیه است.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
الر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْحَكِيمِ ﴿۱﴾
۱-الف، لام، را؛ اینها آیات کتاب درست/استوار/حکمت آموز است.
أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَا إِلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ قَالَ الْكَافِرُونَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ مُبِينٌ ﴿۲﴾
۲- آیا شگفت آور باشد برای مردم که وحی کرده ایم به مردی/کسی از میان خودشان که بیم بده مردم را و مژده/نوید بده کسانی را که ایمان آورده اند که آنان راست پیشینه ای درست/گامی راستین نزد پروردگارشان؟ گفتند کافران: بیگمان این جادوگری آشکار است.
إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مَا مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِهِ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿۳﴾
۳- بیگمان پروردگار شما همان خداوندی است که آسمانها و زمین را در شش روز آفرید سپس بر عرش/تخت فرمانروایی استوار شد؛ سامان میدهد همه کار ها را؛ نیست هیچ شفیعی/خواهشگری/میانجی مگر پس از خواست/فرمان او. همان خداوند پروردگار شماست، پس بپرستید او را؛ آیا پس یادآوری نمیکنید/پس تذکر نمییابید؟
إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا إِنَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ بِالْقِسْطِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ شَرَابٌ مِنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ ﴿۴﴾
۴- به سوی اوست بازگشت شما همگی؛ وعدهٔ/نوید خداوند است به حق/درستی[رخ خواهد داد]؛ بیگمان اوست که پدید آرد آفرینش/آفریدگان را سپس باز گرداند آن/آنها را تا پاداش دهد کسانی را که ایمان آورده اند با دادگری. و کسانی که کفر ورزیدند برای شان شرابی/آشامیدنی است از آب جوشان و عذابی است دردناک به کیفر آن که کفر میورزیدند.
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَالْقَمَرَ نُورًا وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ مَا خَلَقَ اللَّهُ ذَلِكَ إِلَّا بِالْحَقِّ يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ﴿۵﴾
۵- اوست همانی که بگردانید خورشید را فروزان/درخشان و ماه را تابان و اندازه کرد آن را بر منزلهایی/فرود آمدنگاههایی تا بدانید شمار سالها و حساب آن را؛ نیافرید خداوند آن را جز به حق/درستی، به گستردگی روشن میسازد آیات/نشانهها را برای مردمی/گروهی که بدانند.
إِنَّ فِي اخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللَّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَّقُونَ ﴿۶﴾
۶- بیگمان در آمد و شد/گردش پیاپی شب و روز و آنچه آفریده خداوند در آسمانها و زمین نشانههایی است برای مردمی/که میپرهیزند.
إِنَّ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا وَرَضُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاطْمَأَنُّوا بِهَا وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ آيَاتِنَا غَافِلُونَ ﴿۷﴾
۷- بیگمان آنان که امید/باور ندارند دیدار ما (رستاخیز) را و خشنود شدند به زندگانی این جهان و آرامیدند به آن و آنان که از نشانه های ما ناآگاهند.
أُولَئِكَ مَأْوَاهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ ﴿۸﴾
۸- آنان جایگاهشان همان آتش(دوزخ) است به کیفر آن چه فراهم میآوردند.
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ ﴿۹﴾
۹- بیگمان کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند راه مینماید آنان را پروردگارشان به پاس ایمانشان؛ میرود از زیر/پایین/ فرودست آنان جویبارها؛ در بهشتهایی/باغهایی پر نعمت.
دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۱۰﴾
۱۰- دعاشان/خواندنشان در آنجا این است که خداوندا تو را به پاکی می ستاییم/از درون دل گردن مینهیم به فرمانت؛ و درودشان در آنجا [به یکدیگر] سلام است و پایان دعاشان/خواندنشان این است: سپاس و ستایش تنها برای خداوند پروردگار جهانیان است.
وَلَوْ يُعَجِّلُ اللَّهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ فَنَذَرُ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿۱۱﴾
۱۱- و اگر میشتافت/تندی میکرد خداوند برای مردم در [فرستادن] شر/بدی [و عذاب در برابر کردارشان] مانند شتافتن شان در خیر/خوبی؛ همانا گزارده شدی به ایشان اجلشان/سررسیدشان [و همه هلاک میشدند] پس وا مینهیم کسانی را که امید/باور ندارند دیدار ما (رستاخیز) را در سرکشی شان سرگردان بمانند/فرو روند.
وَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْبِهِ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَمْ يَدْعُنَا إِلَى ضُرٍّ مَسَّهُ كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۱۲﴾
۱۲- و هرگاه برسد انسان را زیانی/رنجی بخوانَد ما را [خفته] به پهلوی خویش یا نشسته یا ایستاده؛ پس چون برداریم از او زیانش/رنجش را؛ بگذرَد آنچنان که [گویی] نخوانده باشد ما را برای زیانی/رنجی که رسیده او را؛ این گونه آراسته شد برای گزافکاران/از اندازه درگذرندگان آنچه که میکردند.
وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَجَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ وَمَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا كَذَلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِينَ ﴿۱۳﴾
۱۳- و بیگمان نابود کردیم مردمان پیش از شما را چون ستم کردند و آمد آنان را رسولانشان/فرستادگانشان با نشانههای روشن و نبودند آنها بر آن که ایمان بیاورند؛ این گونه کیفر میدهیم مردم/گروه مجرم/گنهکار را.
ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلَائِفَ فِي الْأَرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ ﴿۱۴﴾
۱۴- سپس گردانیدیم شما را جانشینانی در آن سر زمین از پس آنان تا بنگریم چگونه کار/رفتار میکنید.
وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هَذَا أَوْ بَدِّلْهُ قُلْ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِي إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ﴿۱۵﴾
۱۵- و چون خوانده شود بر آنان آیات/نشانههای ما به گونهٔ روشن؛ گویند آنان که امید/باور ندارند دیدار ما (رستاخیز) را: بیاور برای ما قرآنی جز این [که نکوهش نکند کردار ما را] یا بگردان/تبدیل کن آن را. بگو: نسزد مرا که بگردانم/تبدیل کنم آن را از نزد/راستای خویش؛ پی نگیرم من جز آن چه را که وحی میشود به من؛ بیگمان من میترسم اگر نافرمانی کنم پروردگارم را از عذاب روزی بزرگ.
قُلْ لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ وَلَا أَدْرَاكُمْ بِهِ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًا مِنْ قَبْلِهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿۱۶﴾
۱۶- بگو: اگر [به گونهٔ دیگری]میخواست خداوند نمیخواندم آن را بر شما و نه هم او آگاه میکرد شما را به آن، پس همانا درنگ کرده ام/ زیسته ام در میان شما عمری پیش از این (نزول قرآن) آیا پس خردمندی نمیورزید؟
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُونَ ﴿۱۷﴾
۱۷- پس چه کسی ستمکارتر است از آن کسی که دروغ بندد بر خداوند یا دروغ شمرد آیات او را؟ بیگمان که رستگار نمیشوند مجرمان/بزهکاران.
وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِنْدَ اللَّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللَّهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿۱۸﴾
۱۸- و میپرستند جز خداوند چیزی را که نه زیان رساند به آنان و نه سود دهد به آنان و میگویند: اینانند شفیعان/خواهشگران ما نزدیک خداوند. بگو: آیا آگاهی میدهید خداوند را به آنچه که نمیداند در آسمانها و نه در زمین؟! او پاک و برتر است از آن چه آنان شرک میورزند/ انباز او میپندارند.
وَمَا كَانَ النَّاسُ إِلَّا أُمَّةً وَاحِدَةً فَاخْتَلَفُوا وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيمَا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ﴿۱۹﴾
۱۹- و نبودند مردم جز گروهی یگانه/یکدست سپس اختلاف/نا همگونی/ناسازگاری کردند و اگر نمیبود سخنی/حکمی که پیش آمده بود از پروردگارت، همانا داوری میشد میان آنان در آنچه اختلاف/نا همگونی/نا سازگاری میکنند[ و کارشان پایان مییافت].
وَيَقُولُونَ لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَقُلْ إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّهِ فَانْتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ ﴿۲۰﴾
۲۰- و گویند: کاش فرستاده شدی بر وی آیتی/نشانه ای از پروردگارش؛ پس بگو: جز این نیست که همه غیب/پنهان، تنها برای (نزد) خداوند است؛ پس چشم به راه/در انتظار باشید که من هم با شما از چشم به راهانم/منتظرانم.
