سؤال:
آیا از نظر شرع اسلام، پدرشوهر می‌تواند هنگام سلام و احوال پرسی، عروس خود را در آغوش بگیرد؟
پاسخ:
در شریعت اسلام، پدرشوهر و عروس از محارم ابدی یکدیگر محسوب می‌شوند؛ به این معنا که ازدواج میان آن‌ها برای همیشه حرام است. این حکم در قرآن کریم به‌صراحت بیان شده است.
خداوند متعال در سوره نساء، آیه ۲۳، می‌فرماید:
“وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ”
یعنی: “و مادران همسرانتان [بر شما حرام شده‌اند].”
همچنین در همین آیه، احکام مربوط به محارم و زنان ممنوع‌الازدواج بیان شده است. بر اساس احکام فقه اسلامی، پدرشوهر نیز از محارم ابدی عروس به شمار می‌رود.
خداوند متعال در سوره نور، آیه ۳۱، می‌فرماید:
“وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاءِ بُعُولَتِهِنَّ…”
ترجمه: “و زینت‌های خود را آشکار نکنند، مگر برای شوهرانشان، یا پدرانشان، یا پدران شوهرانشان، یا پسرانشان، یا پسران شوهرانشان…”
این آیه به روشنی نشان می‌دهد که پدرشوهر در شمار افرادی قرار دارد که زن در برابر آنان احکام پوشش متفاوتی نسبت به مردان نامحرم دارد.
البته میزان پوشش واجب در برابر محارم و حدود آن، موضوعی فقهی است که باید با توجه به نظر معتبر فقهی بررسی شود.
در سنت پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه وسلم)، خویشاوندی ناشی از شیرخوارگی نیز در مواردی موجب محرمیت می‌شود.
در صحیح بخاری از عایشه (رضی‌الله‌عنها) روایت شده است که افلح، برادر رضاعی پدر عایشه، از ایشان اجازه ورود خواست. عایشه ابتدا اجازه نداد، اما پس از آنکه پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه وسلم) از موضوع آگاه شدند، فرمودند که به او اجازه دهد.
(صحیح بخاری، کتاب نکاح، حدیث مربوط به محرمیت رضاعی)
این روایت بیانگر آن است که خویشاوندی رضاعی، در صورت تحقق شرایط شرعی، می‌تواند احکام محرمیت را به دنبال داشته باشد.
آیا محرم بودن به معنای جواز در آغوش گرفتن است؟
در اینجا باید میان دو مسئله تفاوت قائل شد:
محرم بودن: پدرشوهر و عروس از محارم ابدی یکدیگر هستند و احکام مربوط به محرمیت درباره آنان جاری است.
تماس بدنی: جواز لمس یا در آغوش گرفتن، علاوه بر محرمیت، به شرایط شرعی، وجود یا نبود شهوت و مفسده، و نظر فقهی معتبر بستگی دارد.
بنابراین، نمی‌توان صرفاً از آیه مربوط به محارم نتیجه گرفت که هر نوع تماس بدنی میان آنان بدون قید و شرط جایز است.
اگر پدرشوهر و عروس صرفاً برای ابراز محبت خانوادگی و سلام و احوال‌پرسی یکدیگر را در آغوش بگیرند، هیچ‌گونه قصد یا لذت جنسی در میان نباشد و این رفتار موجب مفسده یا زمینه ساز حرام نشود اشکالی ندارد.
در هر حال، رعایت حیا، احترام متقابل، حفظ حدود شرعی و دوری از هرگونه رفتار تحریک‌آمیز ضروری است.
از نظر شریعت اسلام، پدرشوهر و عروس محرم ابدی یکدیگر هستند و ازدواج میان آنان برای همیشه حرام است. بااین‌حال، محرم بودن به‌تنهایی برای اثبات جواز همه انواع تماس بدنی کافی نیست.
ازاین‌رو، درباره در آغوش گرفتن عروس هنگام سلام و احوال‌پرسی، باید شرایط یادشده و دیدگاه فقهی معتبر در مذهب مورد پیروی را در نظر گرفت.
خداوند متعال ما را به فهم صحیح دین، رعایت حدود شرعی و پیروی از قرآن کریم و سنت پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه وسلم) موفق بدارد.
