۱۱- سورهٔ هود

۱۱- سورهٔ هود

در مکه نازل شده است. ۱۲۳ آیه است.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

الر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ ﴿۱﴾

۱- الف، لام، راء، این (قرآن) کتابی است که محکم و سربسته/دربرگیرندهٔ حکم  شده آیات آن سپس  به گستردگی روشن شده از نزد [خداوند]حکیم و آگاه.

أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ ﴿۲﴾

۲- این که نپرستید جز خداوند را، بی‌گمان من شما را از سوی او هشدار دهنده ام و مژده دهنده.

وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ ﴿۳﴾

۳- و این که آمرزش خواهید از پروردگارتان سپس توبه کنید/بازگردید به سوی او که بهره مندتان سازد/برخوردارتان کند به بهره ای/برخورداری نیکو تا هنگام سررسید نامزد شده، و [پاداش] بدهد هر شایستهٔ فضل/افزونی و بخششی فضل/بخشش اورا؛ و اگر سربپیچید/روی بگردانید پس بی‌گمان من می‌ترسم بر شما از عذاب روزی بزرگ.

إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۴﴾

۴- به سوی خداوند است بازگشت شما، و او بــر هــر چیزی تواناست/اندازه گذار است.

أَلَا إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ أَلَا حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿۵﴾

۵-  آگاه باشید/بدانید که بی‌گمان آنان دو تاه می‌کنند سینه‌های خود را تا پنهان شوند از آن (خدا)؛ آگاه باشید/بدانید که همان گاهی که بر سر می‌کشند جامه‌های شان را [تا خود را پنهان کنند]، می‌داند خداوند آن چه را پنهان دارند و آنچه را آشکار  می‌کنند، بی‌گمان که او داناست به راز [درون] سینه ها.

وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا كُلٌّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ ﴿۶﴾

۶- و نیست هیچ جنبنده ای در زمین مگر آن که بر خداوند است روزی او و او می‌داند جای ماندگاری/جای‌گیرندگی او را (رحم مادر/پشت پدر/روی زمین) و جای نگهداری/سپرده شدن او را(پشت پدر/زمین/گور) همه در کتابی/نوشته ای روشن هست.

وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَلَئِنْ قُلْتَ إِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ ﴿۷﴾

۷- و اوست همانی که آفرید آسمانها و زمین را در شش روز (شش دوره) و بود عرش او بر آب؛ تا بیازماید شما را که کدام یک نیکوترید در کردار. و اگر بگویی بی‌گمان شما بر انگیخته شدگانید از پس مرگ؛ همانا گویند آنان که کفر ورزیدند: نیست این مگر جادویی آشکار/آشکار کننده.

وَلَئِنْ أَخَّرْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِلَى أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ لَيَقُولُنَّ مَا يَحْبِسُهُ أَلَا يَوْمَ يَأْتِيهِمْ لَيْسَ مَصْرُوفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ ﴿۸﴾

۸- و اگر بازپس افکنیم از آنها عذاب را تا چند گاهی/ تا روزگاری شمارش شده؛ همانا خواهند گفت: چه چیزی باز دارد آن را؟! آگاه باشند/باشید، روزی که [عذاب] فرا رسد بر آنان؛ بازداشته شدنی نیست از آنان و فراخواهد گرفت آنان را آنچه بدان ریشخند می‌کردند.

وَلَئِنْ أَذَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً ثُمَّ نَزَعْنَاهَا مِنْهُ إِنَّهُ لَيَئُوسٌ كَفُورٌ ﴿۹﴾

۹- و اگر بچشانیم انسان را از سوی خود رحمتی سپس بر کنیمش از او، بی‌گمان او بسیار نومید است و بسیار نا سپاسگر.

وَلَئِنْ أَذَقْنَاهُ نَعْمَاءَ بَعْدَ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ السَّيِّئَاتُ عَنِّي إِنَّهُ لَفَرِحٌ فَخُورٌ ﴿۱۰﴾

۱۰- و اگر بچشانیم او را نکویی/آسایش پس از گزند/آسیبی که رسیده به او؛ همانا خواهد گفت که برفت بدی‌ها از من؛ بی‌گمان او بسیار شادمان است و بسیار نازنده.

إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ كَبِيرٌ ﴿۱۱﴾

۱۱- جز کسانی که صبر/پایداری کردند و کردند کارهای شایسته، همانانند که برای شان آمرزش و پاداشی بزرگ خواهد بود.

فَلَعَلَّكَ تَارِكٌ بَعْضَ مَا يُوحَى إِلَيْكَ وَضَائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جَاءَ مَعَهُ مَلَكٌ إِنَّمَا أَنْتَ نَذِيرٌ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ﴿۱۲﴾

۱۲- پس مبادا که واگذارنده/رها کننده باشی برخی از آن چه وحی می‌شود به سوی تو و تنگ باشد با آن سینه ات از این که گویند: کاش فرو فرستاده می‌شد بر او گنجی یا می‌آمد با او فرشته ای؟! جز این نیست که تو بیم دهنده ای و خداوند بر هر چیزی ناظر و نگهبان است.

أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿۱۳﴾

۱۳- آیا گویند که خود فرابافته آن را؟ بگو  پس [اگر چنین است] شما هم بیاورید ده سوره مانند آن خود فرابافته و [به یاری] فراخوانید هر که را توانید جز خداوند اگر راستگویید.

فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّمَا أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ وَأَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَهَلْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ﴿۱۴﴾

۱۴- پس اگر پاسخ ندادند به شما  پس بدانید که بی‌گمان [قرآن] فرو فرستاده شده به علم خداوند و اینکه نیست پرستیده ای جز او (خداوند)؛ پس آیا مسلمان خواهید شد؟

مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمَالَهُمْ فِيهَا وَهُمْ فِيهَا لَا يُبْخَسُونَ ﴿۱۵﴾

۱۵- هر که خواهد زندگانی این جهان و آرایشش را خواهیم داد همه مزد کردارهای‌شان را در این [جهان]  و آنان [از مزدشان] در این [دنیا] کم داده نشوند.

أُولَئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ وَحَبِطَ مَا صَنَعُوا فِيهَا وَبَاطِلٌ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۱۶﴾

۱۶- آنانند همان کسانی که نیست آنان را در آخرت [بهره ای] جز آتش و ناچیز شد آنچه انجام داده اند در آن (دنیا) و باطل/بیهوده است آنچه می‌کردند.

أَفَمَنْ كَانَ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِنْهُ وَمِنْ قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَامًا وَرَحْمَةً أُولَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَمَنْ يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الْأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۱۷﴾

۱۷- پس آیا کسی که بر نشانه ای روشن(قرآن) استوار است از سوی پروردگارش و می‌خواندش/تلاوتش می‌کند شاهدی از خود او(محمد و دانشوران امتش) و پیش از  او کتاب موسی پیشرو و رحمت گونه بوده. [یکسان است با کسی که چنین نیست؟] آنانند که ایمان می‌آورند به آن (قرآن)؛ و هر کس کفر ورزد به آن (قرآن) از احزاب [کفر و شرک] پس آتش است وعده گاه/جایگاه او. پس نباش در در دو دلی از آن(قرآن)؛ بی‌گمان که آن حق است از سوی پروردگارت، ولی بیشتر مردم ایمان نمی‌آورند.

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أُولَئِكَ يُعْرَضُونَ عَلَى رَبِّهِمْ وَيَقُولُ الْأَشْهَادُ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى رَبِّهِمْ أَلَا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ ﴿۱۸﴾

۱۸-  و کیست ستمکارتر از آن کسی که بر خداوند دروغی ببندد؟ آنان گذرانده شوند/عرضه شوند بر پروردگارشان و گویند گواهان [کردارشان] اینانند همان کسانی که دروغ بستند بر پروردگار خود؛ هان، نفرین/لعنت خداوند بر ستمکاران باد.

الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ ﴿۱۹﴾

۱۹-  آنانکه از راه خداوند باز می‌دارند و می‌جویند آن را کج/ناراست و آنان به سرای واپسین خود کافر انند.

أُولَئِكَ لَمْ يَكُونُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ يُضَاعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ مَا كَانُوا يَسْتَطِيعُونَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوا يُبْصِرُونَ ﴿۲۰﴾

۲۰- آنان نبودند/نیستند ناتوان کننده [خداوند] در زمین و نبود/نیست ایشان را در برابر خداوند دوستانی/یاورانی؛ دو چندان کرده شود برای شان آن عذاب؛ نبودند/نیستند که توانند شنیدن [حقیقت را] و نبودند که ببینند/ بینش ورزند.

أُولَئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ ﴿۲۱﴾

۲۱- آنان کسانی هستند که باخته اند/گم کرده اند خود را و برفت از دستشان/ناپدید گشت از دیدشان آن چه به دروغ می‌بافتند/آنچه فرا می ­بافتند.

لَا جَرَمَ أَنَّهُمْ فِي الْآخِرَةِ هُمُ الْأَخْسَرُونَ ﴿۲۲﴾

۲۲- ناگزیر که آنان در آخرت همان زیانکارترینان اند.

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَخْبَتُوا إِلَى رَبِّهِمْ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۲۳﴾

۲۳- بی‌گمان کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند و فروتنی کردند/آرمیدند به درگاه پروردگارشان؛ آنان  بهشتیانند، آنان در آنجا جاودانند.

مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ كَالْأَعْمَى وَالْأَصَمِّ وَالْبَصِيرِ وَالسَّمِيعِ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿۲۴﴾

۲۴- مثل/مانند این دو گروه همانند نا بینا و ناشنواست و بینا و شنوا؛ آیا برابری می‌کنند [این دو گروه] از نگاه مثل/همانندگی؟ آیا پس یادآوری نمی‌کنید/تذکر نمی‌یابید؟!

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ ﴿۲۵﴾

۲۵- و همانا فرستادیم نوح را به سوی قومش/گروهش، [گفت:] بی‌گمان من شما را بیم کننده/هشدار دهنده ای آشکارم/آشکار کننده ام.

أَنْ لَا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ أَلِيمٍ ﴿۲۶﴾

۲۶- این که نپرستید جز خداوند را، بی‌گمان من می‌ترسم بر شما از عذاب روزی دردناک.

فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا نَرَاكَ إِلَّا بَشَرًا مِثْلَنَا وَمَا نَرَاكَ اتَّبَعَكَ إِلَّا الَّذِينَ هُمْ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ الرَّأْيِ وَمَا نَرَى لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ بَلْ نَظُنُّكُمْ كَاذِبِينَ ﴿۲۷﴾

۲۷- پس گفتند همان بزرگانی/سرانی که کفر وزیده بودند از قومش/مردمش: ما نمی بینیم تو را جز بشری مانند خودمان و نمی‌بینیم تو را که پیروی کرده باشندت در نخستین نگاه (نسنجیده) جز کسانی که آنان فرومایگان مایند و نمی‌بینیم برای شما بر خودمان هیچ برتریی/فزونی بلکه می‌پنداریم شما را دروغگویانی.

قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَآتَانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ أَنُلْزِمُكُمُوهَا وَأَنْتُمْ لَهَا كَارِهُونَ ﴿۲۸﴾

۲۸- گفت: ای قوم من، آیا اندیشیده اید که اگر من باشم بر نشانه ای روشن از سوی پروردگارم و داده باشد به من رحمتی از نزد خود پس پوشیده شده باشد [چگونگی داده شدن آن رحمت] بر شما [و شما آن را نپذیرید] آیا می‌توانیم وادار کنیم شما را به آن با آن که شما مر آن را نا خوش دارندگانید.

وَيَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَلَكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ ﴿۲۹﴾

۲۹- و اى قوم/گروه من نخواهم از شما بر این [رسالت] مالی/خواسته ای؛ نیست مزد من جز بر خداوند و نیستم من دور کنندهٔ/رانندهٔ کسانی که ایمان آورده اند از خود؛ بی‌گمان آنان دیدار کنندگان پروردگار خویشند [و بهره مند از پاداش او] ولی من می‌بینم شما را مردمی که نادانی می‌ورزید.

وَيَا قَوْمِ مَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ إِنْ طَرَدْتُهُمْ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ﴿۳۰﴾

۳۰- و ای قوم/گروه من چه کسی یاری می‌دهد مرا در برابر خداوند اگر برانم آنان را؟ آیا پس یادآوری نمی‌کنید/تذکر نمی‌یابید؟!