پاسخ:
“رغائب” به معنای “چیز مورد رغبت، بخشش” است. آنچه در میان مردم به عنوان شب رغائب رواج یافته، به عنوان «شبی که پیامبر در رحم مادر قرار گرفت» گرامی داشته میشود. بهرهبرداری از محبت مسلمانان به پیامبر و گردآوردن مردم به مسجدها با چنین روایتهایی که نه پشتوانه دینی دارند و نه با اخلاق سازگارند، به نام ثواب و فضیلت، چیزی جز فریب مردم و ایجاد بدعتی تازه نیست.
عالمان اسلام تصریح کردهاند که روایتهای مربوط به اینگونه شبها هیچ پایه و اساسی ندارند و در اثر تأثیر ادیان و باورهای دیگر پدید آمدهاند(۱)
شب رغائب در ماه رجب و بسیاری از جشنهای تولد و شبهای معراج مانند آن، ۳۰۰ تا ۴۰۰ سال پس از وفات پیامبر صلیاللهعلیهوسلم و در دوران فاطمیان پدید آمدهاند و بیشتر برگزارکنندگان و تنظیمکنندگان آنها نیز صوفیان و شیعیان وابسته به طریقتها بودهاند.
همچنین روایت مشهور نماز رغائب که در میان مردم شناخته شده است، بنا بر آنچه در منابع تاریخی آمده، توسط صوفیای مکی به نام علی بن عبدالله بن جحدام که در سال ۱۰۲۳ میلادی (۴۱۴ هجری) درگذشته، مطرح شده است.
(اسماعیل بن عمر بن کثیر، «البدایة و النهایة»، بیروت، جلد دوازدهم، ص ۱۶؛ نبی بوزکورت، منبع یادشده، ص ۳۰۱)
پرسش شما توسط هیئت «مرکز علمی ـ پژوهشی دین و فطرت» پاسخ داده شده است.
[۱] دانشنامه اسلامیِ ریاست امور دینی، مدخل «رغائب».
