حیوانات وقتی میمیرند کجا میروند؟ آیا آنها نیز در جهان آخرت دوباره زنده میشوند؟ آیا برای آنها هم بهشتی وجود دارد؟
پاسخ:
خدای متعال در سوره انعام، آیه ۳۸ میفرماید: «هیچ جنبندهای در زمین و هیچ پرندهای که با بالهایش پرواز میکند نیست مگر اینکه همانند شما امتهایی هستند.» این بدان معناست که آنها نیز زندگی اجتماعی دارند. هرکدام جایگاه خاص خود را دارند و جوامعی تشکیل میدهند. برای مثال، پرندگان را میبینیم که بهصورت گروهی پرواز میکنند. پس همه حیوانات آفریدهشده مانند ما دارای اجتماع هستند؛ یعنی گروههایی با نظم و حتی نوعی رهبری.
سپس خدا میفرماید: «ما در کتاب هیچ چیزی را فروگذار نکردهایم. سپس همه آنها نزد پروردگارشان گردآورده خواهند شد.» یعنی در آفرینش دوباره در آخرت، نهتنها انسانها بلکه همه موجودات زنده نیز آفریده میشوند. زمین بسیار گسترده خواهد شد، زیرا در شکل کنونیاش کافی نخواهد بود، و همه در آنجا گردآوری میشوند.
در سوره تکویر، آیه ۵ آمده است: «وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ» یعنی «و هنگامی که حیوانات وحشی گردآورده شوند.» بنابراین نهتنها حیوانات اهلی، بلکه همه حیوانات وحشی نیز جمع خواهند شد. اما برای آنها بهشت یا جهنمی وجود ندارد. پس از آنکه درباره ظلمهایی که به یکدیگر کردهاند داوری شد، دوباره به خاک تبدیل میشوند.
به همین دلیل در آخرین آیه سوره نبأ آمده است که کافران خواهند گفت: «ای کاش من خاک بودم!» یعنی «ای کاش مانند این حیوانات زندگی کرده بودم و به خاک تبدیل شده بودم!»
