پرسش: آیا برای کشف حقیقت، در صورتی که شخصی به خیانت همسر خود مظنون باشد، جایز است ایمیل او را هک کند و به مکاتبات خصوصی‌اش دسترسی یابد؟
پاسخ: خیر، چنین اقدامی به‌هیچ‌وجه جایز نیست.
هک کردن ایمیل و دسترسی پنهانی به مکاتبات شخصی دیگران، تجاوز به حریم خصوصی افراد است و از منظر تعالیم اسلامی و موازین شرعی، عملی ممنوع و ناروا به شمار می‌رود. حتی اگر کسی به خیانت همسر خود مظنون باشد، این ظن و گمان به‌تنهایی مجوزی برای تجسس در امور خصوصی او و نقض حریم شخصی‌اش نخواهد بود. افزون بر این، چنین رفتارهایی نه‌تنها لزوماً حقیقت را آشکار نمی‌سازد، بلکه ممکن است به گسترش بدگمانی، تشدید اختلافات خانوادگی و از میان رفتن اعتماد متقابل بینجامد.
رسول خدا (ص) در این زمینه فرموده‌اند:
“هرکس به رسالت من گواهی می‌دهد، نباید بدون کسب اجازه و سلام کردن به اهل خانه، وارد خانه‌ای شود. هرکس از بیرون به درون خانه‌ای بنگرد، گویی وارد آن خانه شده است”
(هیثمی، مجمع الزوائد، جلد ۸، صفحه ۴۳)
این فرمایش پیامبر اکرم (ص) با رهنمودهای صریح قرآن کریم درباره حرمت ورود بدون اجازه به حریم خصوصی دیگران هماهنگ است. خداوند متعال می‌فرماید:
“ای کسانی که ایمان آورده‌اید! به خانه‌هایی غیر از خانه‌های خود وارد نشوید، مگر آنکه اجازه بگیرید و بر اهل آن خانه سلام کنید. این برای شما بهتر است، اگر اهل اندیشه و آگاهی باشید. و اگر کسی را در آن خانه نیافتید، وارد آن نشوید تا به شما اجازه داده شود؛ و اگر به شما گفته شد بازگردید، بازگردید. این برای شما پاکیزه‌تر و شایسته‌تر است و خداوند به آنچه انجام می‌دهید، آگاه است”
(سوره نور، آیات ۲۷ و ۲۸)
بر این اساس، دسترسی پنهانی به ایمیل‌ها و مکاتبات الکترونیکی دیگران نیز از همین حکم اخلاقی و شرعی پیروی می‌کند؛ زیرا حریم خصوصی افراد تنها به خانه و اموال مادی آنان محدود نمی‌شود، بلکه نامه‌ها، پیام‌ها و ارتباطات شخصی‌شان را نیز دربرمی‌گیرد.
بنابراین، خواندن مخفیانه نامه‌های الکترونیکی دیگران، همانند ورود بدون اجازه به خانه آنان و تجسس در امور خصوصی‌شان است. هر دو رفتار مصداق تعرض به حریم خصوصی و نقض حرمت اشخاص محسوب می‌شوند.
در آموزه‌های اسلامی، سوءظن و تجسس از اموری هستند که مؤمنان از آن‌ها نهی شده‌اند. ازاین‌رو، حتی در مواجهه با تردیدها و اختلافات خانوادگی نیز نمی‌توان برای رسیدن به حقیقت، از راه‌هایی استفاده کرد که خود با احکام و ارزش‌های الهی در تعارض‌اند. راه درست، گفت‌وگوی صادقانه، رعایت انصاف و پیگیری موضوع از مسیرهای مشروع و اخلاقی است.
