سوال:
خداوند متعال می فرماید که اگر هنگام مرگ گناهان کبیره نداشته باشیم، گناهان صغیره ما را در محشر می پوشاند. آیا این حکم حتی اگر شخص قبل از مرگ توبه نکرده باشد هم صدق می کند؟
پاسخ:
این موضوع بر اساس آیه ۳۱ سوره مبارکه نساء بیان شده است: إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيمًا
ترجمه: اگر از گناهان بزرگی که از آن نهی شده اید دوری کنید، ما گناهان کوچک شما را از شما می پوشانیم و شما را به جایگاهی گرامی و با ارزش (بهشت) وارد می کنیم. [سوره نساء، آیه ۳۱]
علمای کرام در تفسیر این آیه چنین فرموده اند:
۱. بخشش گناهان صغیره بدون توبه خاص:
اگر یک مسلمان از گناهان کبیره دوری کند، خداوند به فضل و رحمت خود گناهان صغیره او را می بخشد، حتی اگر برای هر گناه صغیره به طور جداگانه توبه نکرده باشد.
گناهان کبیره مانند: شرک به خدا، قتل ناحق، زنا، سحر و جادو، خوردن مال یتیم، تهمت به زنان پاکدامن، نافرمانی والدین و امثال آن می باشد.
۲. گناه صغیره را کوچک نشمارید.
اصرار و مداومت بر گناه صغیره، خود آن را تبدیل به گناه کبیره می سازد. همچنین گناهان صغیره از طریق عبادات روزانه بخشیده می شوند، مانند:
نمازهای پنجگانه وضو گرفتن روزه ماه مبارک رمضان ادای نماز جمعه اذکار و استغفار
۳. حکم گناهان کبیره
گناه کبیره حتماً نیاز به توبه نصوح و بازگشت صادقانه دارد. اگر کسی بدون توبه از گناه کبیره از دنیا برود، بخشش او وابسته به مشیت الهی است. خداوند متعال اگر بخواهد به فضل خود او را می بخشد و اگر بخواهد او را مجازات می کند. اما یک استثنا وجود دارد: اگر کسی بدون توبه از شرک بمیرد، هرگز بخشیده نمی شود.
نتیجه: اگر بنده ای قبل از مرگ از گناهان کبیره پرهیز کرده باشد، به امید و فضل الهی، گناهان صغیره ای که توبه نکرده است در روز محشر بخشیده خواهد شد. این وعده پروردگار است. با این حال، هیچ مسلمانی نباید به این وعده تکیه کرده و توبه و استغفار را ترک کند، بلکه باید همیشه در حال توبه و بازگشت به سوی خداوند متعال باشد.
