وظیفهٔ علماى مسلمان
نبردى که اکنون مشاهده مىشود بین یهود و نصارى از یک طرف و بین اهل غزه و ایران از طرف دیگر، نشان داد که مسلمانان از نظر دینى و سیاسى پراکنده هستند و به همین دلیل در لبهٔ پرتگاه آتش قرار گرفتهاند. اگر به حال مسلمانان به ویژه علماى مسلمان نگاه کنیم، مىبینیم که قرآن را رها کردهاند. این آیات وضعیت ما و آنچه را که خداوند دستور داده است روشن مىکند:
وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنْتُمْ عَلَى شَفَا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ (103) وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (104) وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ (105) [آل عمران: 103 – 105]
ترجمه: ۱۰۳- «و همگی به ریسمان خدا/ به قرآن چنگ بزنید و پراکنده و پارچه پارچه نشوید، و به یاد دارید نعمت خدا را بر خود آنگاه که دشمن همدیگر بودید؛ پس میان دلهای شما یکپارچگی نهاد و به نعمت او با هم برادر شدید، و بر لبهٔ پرتگاهی از آتش بودید پس او شما را از آنجا رهایی بخشید؛ خدا اینگونه آیات خود را برای شما روشن میکند، تا باشد که راه درست را بیابید. ۱۰۴- و باید از میان شما گروهی باشند که به سوی خیر/خوبی فراخوانند و کارهای نیک خواهند و از کارهای بد بازدارند، و اینان همان رستگارانند. ۱۰۵- و نباشید مانند کسانی که پراکنده شدند و اختلاف پیشه کردند پس از آنکه نشانههای روشن برایشان آمد. و اینان را عذابی باشد بزرگ.»
إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعًا لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْعَلُونَ [الأنعام: 159]
ترجمه: ۱۵۹- «بیگمان کسانی که دین خود را پراکندند و گروه گروه/دسته دسته شدند تو در هیچ چیزی از آنان نیستی/هیچ کاری به کارشان نداری کارشان تنها با خداوند است. سپس آنان را به آنچه میکرده اند آگاه خواهد کرد».
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ (30) مُنِيبِينَ إِلَيْهِ وَاتَّقُوهُ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ (31) مِنَ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعًا كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ [الروم/30-32]
ترجمه: ۳۰-«پس روی [دل] خود را حقگرایانه به سوی دین فطری الهی فرادار ، بر همان فطرتی (آفرینش ویژه ای) که خداوند مردم را بر آن آفریده؛ آفرینش خداوند را دگرگونی نیست، آن است دین راست و استوار ولی بیشتر مردم نمیدانند. ۳۱- توبه و زاری کنان به درگاه او روی آورید و از او پروا کنید و نماز را به پا دارید و از مشرکان نباشید. ۳۲- از آنان که دینشان را پراکندند و گروه گروه شدند؛ هر گروهی به آنچه نزد آنهاست دلشادند.»
پس بر دانشمندان مسلمان واجب است که به تقصیر خود اعتراف کنند و به سوی خداوند بازگردند و حال خود را اصلاح کنند تا الگوی نیکویی برای جهان اسلامی باشند. و همچنین بر دانشمندان لازم است که برای مردم روشن کنند که دین همان فطرت است، با استدلال به سخن خداوند متعال:
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ [الروم/30]
ترجمه: ۳۰-« پس روی [دل] خود را حقگرایانه به سوی دین فطری الهی فرادار ، بر همان فطرتی (آفرینش ویژه ای) که خداوند مردم را بر آن آفریده؛ آفرینش خداوند را دگرگونی نیست، آن است دین راست و استوار ولی بیشتر مردم نمیدانند.»
و این برای آن است که این دین ارزشمند را به مردم آموزش دهند و تعالیم آن را به آنان برسانند. زیرا فطرت قاعدهٔ ثابتی است در انسان و در همهٔ مخلوقات. خداوند متعال میفرماید:
قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ [الأنعام/14]
ترجمه: ۱۴ – «بگو: آیا غیر خداوند را که پدید آورندهٔ آسمانها و زمین است ولی/دوست نزدیک/سرپرست گیرم؟ و اوست که می خوراند و خورانده نمی شود؛ بگو من مأمور شدم که نخستین کسی باشم که اسلام آورده و [به من دستور داده شد که] هرگز از مشرکان مباش.»
أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ [آل عمران: 83]
ترجمه: ۸۳- «پس آيا جز دين/آیین خدا را مىجويند؟ حال آنكه هر كس كه در آسمانها و زمين است خواه و ناخواه تسلیم دین او/فطرت شده اند و همه به سوى او بازگردانده مىشوند.»
باید بدانیم که آیات خداوند دو بخش است: بخش اول آیات آفرینشی و بخش دوم آیات نازل شدهٔ خداوند است، و هر یک از آنها دلیل درستی دیگری است. خداوند متعال میفرماید:
سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ [فصلت: 53]
ترجمه: ۵۳- «به زودی نشان دهیم به آنان نشانههای خود را در آفاق [جهان] و در جانهای خودشان؛ تا روشن شود برایشان که آن حق/حقیقت است. آیا همین بس نیست که پروردگارت بر هر چیز حاضر و گواه است؟!»
و این باعث میشود که مسلمانان به ریسمان خدا چنگ زده و از ترس و غم دور باشند. خداوند متعال میفرماید:
أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (62) الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ (63) لَهُمُ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (64) [يونس: 62 – 64]
ترجمه: ۶۲- «آگاه باشید که دوستان خداوند نه بیمی بر آنهاست و نه اندوهگین خواهند شد. ۶۳- آنان که ایمان آورده و پروا پیشه میکردند. ۶۴- آنان را مژده است در زندگانی دنیا و در آخرت؛ هیچ دگرگونی نیست کلمات (وعد و وعیدهای) خداوند را آن است کامیابی بزرگ.»
و این باعث میشود که گروه دیگری از مردم ناظر حقایق موجود در کتاب خداوند و مطابق بودن آن با فطرتشان و فطرت همهٔ مخلوقات باشند، پس برخی از آنها کتاب خداوند را پیروی میکنند و از کسانی میشوند که بر آنها هیچ ترسی نیست و اندوهناک نمیشوند، و بعضی آن را انکار کرده و آنچه را از حق/حقیقت در کتاب دیدهاند پنهان میکنند، و از گروه دوزخیان میشوند. این باعث میشود که دین خداوند غالب شود. خداوند متعال میفرماید:
هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ [التوبة/33]
ترجمه: ۳۳- « اوست که فرستاد رسولش را/فرستاده اش را با هدایت و دین حق تا پیروز/چیره گرداند آن را بر دین همه اش/بر همه آیینها و گر دشوار/ناخوش دارند مشرکان.»
این باعث میشود که مسلمانان وارثان زمین باشند. خداوند متعال میفرماید:
وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ (105) إِنَّ فِي هَذَا لَبَلَاغًا لِقَوْمٍ عَابِدِينَ [الأنبياء/105، 106]
ترجمه: ۱۰۵- «همانا نوشتیم در زبور پس از ذکر که زمین را بندگان شایستهٔ من به ارث خواهند برد. ۱۰۶- همانا در این وعده پیامی است رسا برای مردم خدا پرست».
