احسان و محسن از دیدگاه قرآن کریم
دین و فطرت// مباحث علمی تاريخ انتشار: ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ Tavsiye Et Yazdır

احسان و محسن از دیدگاه قرآن کریم

خداوند متعال می فرماید:

لَى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِندَ رَبِّهِ وَلاَ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ [۱]

آری کسی که در برابر خداوند تسلیم شود و نیکوکار باشد، پاداش او نزد پروردگارش ثابت است، نه ترسی بر آنها است و نه غمگین خواهند شد.

آیه نشانگر حقیقت ذیل است که :

بهشت و پاداش خداوند و نیل به سعادت جاودان در انحصار هیچ طایفه ای نیست، بلکه از آن ِ کسانی است که واجد دو شرط باشند: اول- تسلیم محض در مقابل فرمان حق، طوری که هیچ تبعیضی در احکام الهی نباشد. طوری نباشد که هر دستوری که موافق میل است پذیرفته شود و هر چه مخالف آن باشد قبول نشود.

شرط دوم: آثار این ایمان در عمل بازتاب می کند، لذا احسان و نیکوکاری را نسبت به همه، دور از نجات پرستی و تبعیض،  به عمل می آورند.

الَّذِینَ یُنفِقُونَ فِی السَّرَّاء وَالضَّرَّاء وَالْکَاظِمِینَ الْغَیْظَ وَالْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ [۲]

همانها که در توانگری و تنگدستی انفاق می‏کنند؛ و خشم خود را فرو می‏برند؛ و از خطای مردم می‏گذرند، و خدا نیکوکاران را دوست دارد

آنها که در همه حال، اقدام به کمک و بخشش می کنند نشان می دهند که صفت محسن در آنها نفوذ کرده است. حتی افراد تنگدست نیز به مقدار توانایی می توانند در راه کمک به دیگران انفاق کنند، علاوه بر آین  انفاق فقط بخشش مال وثروت نیست، بلکه هر گونه موهبت خدا داده ای را شامل می شود، مثل  علم و دانش.

لِّلَّذِینَ أَحْسَنُواْ الْحُسْنَى وَزِیَادَةٌ وَلاَ یَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَلاَ ذِلَّةٌ أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ [۳]

کسانی که نیکی کردند، پاداش نیک و زیاده بر آن دارند و تاریکی و ذلت چهره‏هایشان را نمی‏پوشاند آنها یاران بهشتند و جاودانه در آن خواهند ماند.

چه پیروزی بزرگتر از این که انسان احسان کند و پروردگارش  از او خوشنود شود!

هَلْ جَزَاء الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ [۴]

آیا جزای نیکی جز نیکی خواهد بود؟

در حدیثی از امام صادق است که می فرماید : آیه ای در قرآن است که عمومیت و شمول کامل دارد . راوی می گوید : عرض کردم کدام آیه است ؟ فرمود خداوند متعال می فرماید : «هَل جَـزاءُالاِحسان الاّ الا ِحسان» که در باره کافر مومن ، نیکوکار و بدکار جاری می شود « که پاسخ نیکی را باید به نیکی داد»و هر کس به او نیکی شود باید جبران کند ، و راه جبران این نیست که به اندازه او نیکی کنی، بلکه باید بیش از آن باشد، زیرا اگر همانند آن باشد نیکی او برتر است چرا که او آغازگر بوده است.

بنا بر این پاداش الهی در قیامت نیز بیش از عمل انسان در دنیا خواهد بود، طبق همان استدلالی که امام در حدیث فوق فرموده است .



[۱]  بقره ۱۱۲؛

[۲]  آل عمران ۱۳۲؛

[۳]  یونس ۲۶؛

[۴]  الرحمان ۶۰؛

مولف مقاله: کارشناس علوم قرآن و مسائل مطالعات زنان
Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş


 ملاحظات

  1. ص-شاهد diyor ki:

    سلام علیکم
    آیا مهمترین نمود احسان کردن این است که در هر موقعیتی که قرار گرفتیم سعی کنیم که برخود مسلط باشیم و نیت خیر داشته باشیم و بایاد خدا هر چه میتوانیم به مردم کمک کنیم و حتی با صبر کردن بر اشتباهاتشان ا زایجاد مشکلات بزرگتر جلوگری کنیم؟

  2. ص_شاهد diyor ki:

    سلام علیکم

    آیا فهرستی از کارهای واجب وجود دارد؟

    • karshenas diyor ki:

      و علیکم السلام

      سخت است  یک فهرست واجبات را درست کرد. حون اقتضای موقعیت های مختلف یک سان نیست. اما به طور کلی می شود لیست احکام مطرح در قرآن را یک جا آورد

ابراز نظر  
نظر خود را درباره اين مطلب بيان کنيد *
 

Spam protection by WP Captcha-Free

شوهد 173 مرة/مرات