فتاوی

اعلانات

آیا برای انجام سجده تلاوت وضو گرفتن واجب است؟

اکثریت علماء سجده تلاوت را جز نماز دانسته  و آن شرایطی که برای نماز واجب می باشد مانند وضو و قبله و ستر العورت را از  شروط آن حساب کرده ند. ولی  در این مورد امام شوکانی می فرماید:

در باره وضو گرفتن هنگام  سجده تلاوت دلیلی نداریم. از سیره نبوی می بینیم که  حین قرائت آیه سجده آنان که برابر با رسول خدا (ص) بودند سجده می کردند. و رسول خدا از آنها وضو گرفتنشان را طلب نکرده است. و حتی مشرکین مکه هم برابر با آنها سجده می کردن که بی شک آنها بدون وضو بودند. (بخاری، سجود القران-۴)

از آنجاییکه این سجده، نماز بحساب نمی‌آید پیامبر صلی الله علیه و سلم بدون وضو و بدون رو کردن به قبله هر طوری که ممکن بود آن را بجای می‌آورد، پیامبر (ص) فرمود : “صلاه اللیل و النهار مثنی مثنی” «نماز (سنت) شب و روز دو رکعت دو رکعت است» پس آنچه که کمتر از دورکعت باشد، نماز نیست مگر اینکه دلیل قاطعی درباره آن بیاید که ثابت کند نماز است مانند طواف و وتر و نماز جنازه، و این در حالی است که هیچ نصی مبنی بر اینکه سجده تلاوت نماز باشد وجود ندارد.

در آیه ۶ سوره مائده خدای متعال طریقه وضو را ذکر کرده و آشکارا بیان کره است که وضو گرفتن برای ادا کردن نماز واجب است. اما سجده تلاوت نماز نیست و بدون وضو می توان آن را انجام داد.

خلاصه الکلام برای انجام سجده  تلاوت، وضو و رو به قبله بودن لازم نیست. گفتن ذکر سجده هم لزومی ندارد. در صورت تمایل می‌توان ذکرهای مختلفی را در سجده گفت.

 

آیا مرد می تواند همسر متوفیش را غسل و تکفین و تدفین کند؟

سللام علیکم استاد گرامی. با عرض ادب و احترام فراوان خدمت استاد بزرگوار که بنده حقیر و دوستان دیگر از تهران همیشه استفاده عظیمی از نوشته های شما  در مباحث گوناگون برده اییم.

 سوال من این که آیا مرد می تواند همسر متوفیش را غسل و تکفین و تدفین کند؟

با تشکر و سپاس فراوان

علیکم السلام و رحمت الله

در کتابهایی فقهی می خوانیم محارم می‌توانند یکدیگر را غسل دهند، همچنین محارم دیگر نیز مانند برادر و  فرزند میت را تدفین کند و اگر آنها نباشند  باید از مسلمانان دیگر  کسی را  انتخاب کرد تا او این کار واجب را ادا نماید.

ولی باید ذکر کرد که در باره این حکم آیه ای یا  حدیثی وجود ندارد. بنابر این دیدگاه ما در مورد این موضوع این است که تدفین  و حتی غسل دادن و تکفین زن توسط شوهر جایز است و هیچگونه مانعی وجود ندارد.

جمهور فقها غسل دادن جسد زن از طرف همسرش را جایز می ‌دانند، زیرا روایت شده است ‌که علی (رضی الله عنه) فاطمه همسرش را غسل  داد و دفن نمود.

بنابراین اشکالى ندارد که زوجین جسد یکدیگر را پس از مرگ بشویند و کفن نمایند.

 

به حجاب در کدام سوره و آیه اشاره شده است؟

به حجاب در کدام سوره و آیه اشاره شده است؟

جواب:

 دو آیه قرآن به صورت صریح بحث حجاب را مطرح کرده اند. آیه ۳۱ سوره نور و آیه ۵۹ سوره احزاب به طور صریح به این بحث پرداخته اند:

“وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ أَوِ التَّابِعینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلى‏ عَوْراتِ النِّساءِ وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفینَ مِنْ زینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمیعاً أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ؛(نور-۳۱)

 و به زنان مؤمن بگو که چشمان خویش فروگیرند و شرمگاه خود نگه دارند و زینتهاى خود را جز آن مقدار که پیداست آشکار نکنند و مقنعه ‏هاى خود را تا گریبان فروگذارند و زینتهاى خود را آشکار نکنند، جز براى شوهر خود یا پدر خود یا پدر شوهر خود یا پسر خود یا پسر شوهر خود یا برادر خود یا پسر برادر خود، یا پسر خواهر خود یا زنان همکیش خود، یا بندگان خود، یا مردان خدمتگزار خود که رغبت به آن ندارند، یا کودکانى که از شرمگاه زنان بى‏ خبرند. و نیز چنان پاى بر زمین نزنند تا آن زینت که پنهان کرده‏اند دانسته شود. اى مؤمنان، همگان به درگاه خدا توبه کنید، باشد که رستگار گردید.”

“یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لازْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنینَ یُدْنینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنى‏ أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُؤْذَیْنَ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحیماً؛(احزاب-۵۹)

“اى پیامبر! به همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: جلبابها [روسرى ‏هاى بلند] خود را بر خویش فروافکنند، این کار براى اینکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند بهتر است (و اگر تا کنون خطا و کوتاهى از آنها سر زده توبه کنند) خداوند همواره آمرزنده رحیم است.”

البته باید توجه کرد که در اینجا به معنای معروف حجاب پرداخته ایم. و اگر بخواهیم دقیق تر سخن بگوییم باید بگوییم که این آیات پوشش بانوان را مطرح کرده است. و بحث حیاء و عفت، حکم ویژه همسران پیامبر (ص) مبنی بر پرده نشینی، و واجباتی که برای مردان در این زمینه وجود دارد، در آیات دیگر مطرح شده است.

“وَ إِذا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتاعاً فَسْئَلُوهُنَّ مِنْ وَراءِ حِجابٍ ذلِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ وَ ما کانَ لَکُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَ لا أَنْ تَنْکِحُوا أَزْواجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَداً إِنَّ ذلِکُمْ کانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظیماً؛[احزاب/۵۳] و هنگامى که چیزى از وسایل زندگى را (بعنوان عاریت) از آنان [همسران پیامبر] مى‏خواهید از پشت پرده بخواهید این کار براى پاکى دلهاى شما و آنها بهتر است! و شما حق ندارید رسول خدا را آزار دهید، و نه هرگز همسران او را بعد از او به همسرى خود درآورید که این کار نزد خدا بزرگ است”

«قُلْ لِلْمُؤْمِنینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِکَ أَزْکى‏ لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبیرٌ بِما یَصْنَعُونَ؛[نور/۳۰]

 به مؤمنان بگو چشمهاى خود را (از نگاه به نامحرمان) فروگیرند، و عفاف خود را حفظ کنند این براى آنان پاکیزه ‏تر است خداوند از آنچه انجام مى ‏دهید آگاه است!»

آیا امکان تحریف در قران وجود دارد؟

سوال: می گویید پیرو قران باشید. ولی معانی متفاوتی از یک آیه قران موجود است. به کدامیک از آنها باور کنم؟ حتی بعضی ها ادعا می نمایند که قران تحریف شده است. آیا به نظر شما امکان تحریف در قران وجود دارد؟

پیش از آن که به پاسخ بپردازیم، لازم است مراد از “تحریف در قرآن” روشن شود. تحریف که از ماده “حرف” در زبان عربی است، یعنی منحرف کردن یک چیز از مسیر اصلی و وضع اصلی که دارد یا باید داشته باشد و یا به کنار راندن و به حاشیه بردن. به عبارت دیگر، تحریف نوعی تغییر و تبدیل است. از جمله نبودن چیزی در جای خود نیز تحریف است. مثلا خدای متعال در در آیه ۱۱ سوره حج می فرماید:

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ یَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ فَإِنْ أَصَابَهُ خَیْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَهٌ انْقَلَبَ عَلَى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْیَا وَالْآخِرَهَ ذَلِکَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِینُ

«و از میان مردم کسى است که خدا را فقط بر یک حال [و بدون عمل] مى ‏پرستد پس اگر خیرى به او برسد بدان اطمینان یابد و چون بلایى بدو رسد روى برتابد در دنیا و آخرت زیان دیده است این است همان زیان آشکار».

تحریف به این معنی نیست که کلمه داده تغییر شود بلکه به طریق اولی تغییر دادن معنی آن کلمه  مراد است. به طور خلاصه، آنها که دین را به مانند ابزار در راه عقیده و سیاست خود استفاده می کنند و متاسفانه می توانستند معنی آیات قران را تحریف کنند. ولی خدا در باره حفظ ذکر را تا روز قیامت قول داده است.

خداوند متعال در قرآن کریم فرمود: “إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ

«حقّا که ما این ذکر (قرآن) را فرو فرستادیم و به یقین ما خود آن را (از تحریف و نسخ و تمامیت مدت) نگهداریم / الحجر، ۹″

هم اکنون هم ما شاهد این موضوع هستیم. انسانها باید بدانند که برای این عمل خود در روز قیامت جزای سختی در انتظارشان است.

سبب کشته شدن نوجوان به دست خضر چیست؟

سبب کشته شدن نوجوان به دست خضر چیست؟

اولا باید به این مطلب توجه کنیم که در قران کریم نام خضر صریحا ذکر نشده است و از رفیق یا استاد حضرت موسی تنها به عناوینی که بیانگر مقام عبودیت و علم و دانش خاص اوست یاد شده است.

در آیه ۶۵ سوره کهف می خوانیم:

«فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَیْناهُ رَحْمَهً مِنْ عِنْدِنا وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً

” (در آن جا) بنده‏ اى از بندگان ما را یافتند که رحمت از سوى خود به او داده، و علم فراوانى از نزد خود به او آموخته بودیم.”

با رجوع به قرآن معلوم می‏شود که  خضر انسان نبوده بلکه فرشته ای بود که از جانب خدای متعال برای امتحان حضرت موسی ارسال شده است. و او با شکل انسان با حضرت موسی ملاقات می کند. لیکن وظیفه فرشته خود را نیز ادامه می دهد. در روایات آمده است که  گفته شده وقتی حضرت موسی بر او سلام کرد، در جواب گفت: و علیک السلام ای پیامبر بنی اسرائیل. موسی از او سؤال کرد که از کجا می‏دانی من کیستم؟ چه کسی به تو خبر داده که من پیامبرم؟ خضر در جواب موسی گفت: آن کسی که تو را نزد من راهنمایی نموده ‏است”

از جمله همان نوجوان را هم برای اینکه عجلش می رسد با امر خدا می کشد. البته حضرت موسی این کار را مثل  ارتکاب جرم می بیند ولی خضر امر خدا را انجام می کرد نه از روی هوا و هوس خود.

 در نتیجه فرشته می فرماید:

“و این [کارها] را من خودسرانه انجام ندادم این بود تاویل آنچه که نتوانستى بر آن شکیبایى ورزى” (کهف ۸۳)

قران کریم صریحا سبب کشته شدن نوجوان را توضیح می دهد.  از مجموع آیات، روایات و تفاسیر موجود استفاده می‌شود که جریان کشته شدن نوجوان به دست  خضر به طور یقین این قتل دارای حکمت و مصلحت بوده است.

وَأَمَّا الْغُلَامُ فَکَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَیْنِ فَخَشِینَا أَنْ یُرْهِقَهُمَا طُغْیَانًا وَکُفْرًا. فَأَرَدْنَا أَنْ یُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَیْرًا مِنْهُ زَکَاهً وَأَقْرَبَ رُحْمًا

“و اما نوجوان پدر و مادرش [هر دو] مؤمن بودند پس ترسیدیم [مبادا] آن دو را به طغیان و کفر بکشد. پس خواستیم که پروردگارشان آن دو را به پاکتر و مهربانتر از او عوض دهد” یعنی چون این فرزند هیچگاه صالح نمی شد و والدین خود را هم گمراه می نمود ؛ لذا خداوند آن فرزند را از آنها گرفت تا فرزندی صالح به آنها بدهد. لذا خداوند او را به خاطر کفرش نمیراند بلکه به خاطر احسان به والدینش او را از آنها گرفت تا بهتر از او را به آنها عنایت فرماید. شاید والدین آن کودک یقیناً همواره قاتل فرزندشان را نفرین خواهند نمود ؛ ولی هیچگاه هم نخواهند فهمید که قتل او به نفع آنان بوده است.

والله اعلم!

 

چند کلمه در باره حجاب

سلام علیکم ، ببخشید به  دو مساله توضیح می خواهم.  من که خودم دانشگاهی هستم و خانواده ام هم خیلی در قید و بند حجاب به صورت کامل نیستند ، نمیتوانم این را قبول کنم چون در این صورت همه دوستان من دین را رعایت میکنند که موهایشان پیدا است درست است؟  پس اصل حجاب که در قرآن است چیست؟

و میدانم که حجاب فواید زیادی دارد و عملا این فواید را حس کرده ام و از آنها بهره مند هستم اماسوال من این است که افرادی که به حجاب هیچ اعتقادی ندارند و یا اصلا در دینشان نیست و آزادانه بدون قید و بند حجاب همه زیبایی زنانه شان در معرض دید نامحرمان هست و گزندی به ایشان نمیرسد را نمیتوانم نادیده بگیرم آیا این مساله به فایده حجاب ضرر نمیرساند؟  لطفا در این باره توضیح دید.

علیکم السلام.  همین طوری که گفته بودیم، پوشاندن کل بدن غیر از وجه و کفین واجب است. مهم این است که غیر از قرص صورت، سر و گردن پوشانده شود و دیده شدن مقدار مو از جلو یا عقب مشکلی ندارد

آیه ۳۱ سوره نور و آیه ۵۹ سوره احزاب به طور صریح به این بحث پرداخته اند:

«وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ أَوِ التَّابِعینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلى‏ عَوْراتِ النِّساءِ وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفینَ مِنْ زینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمیعاً أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ؛(سوره ۳۱نور)

“و به زنان مؤمن بگو که چشمان خویش فروگیرند و شرمگاه خود نگه دارند و زینتهاى خود را جز آن مقدار که پیداست آشکار نکنند و مقنعه ‏هاى خود را تا گریبان فروگذارند و زینتهاى خود را آشکار نکنند، جز براى شوهر خود یا پدر خود یا پدر شوهر خود یا پسر خود یا پسر شوهر خود یا برادر خود یا پسر برادر خود، یا پسر خواهر خود یا زنان همکیش خود، یا بندگان خود، یا مردان خدمتگزار خود که رغبت به آن ندارند، یا کودکانى که از شرمگاه زنان بى‏ خبرند. و نیز چنان پاى بر زمین نزنند تا آن زینت که پنهان کرده‏اند دانسته شود. اى مؤمنان، همگان به درگاه خدا توبه کنید، باشد که رستگار گردید..

اما سوال دوم شما، البته شما حق دارید این سؤال را بپرسید، چون برای حجاب این قدر زیاد تشویق می شود که بیش از اندازه راجع به فلسفه آن می پردازند. تو ذهن مخاطب این گونه جا افتاد: کسی حجاب دارد امین از تجاوز است، و بر عکس کسی حجاب ندارد مواجه تجاوز می شود. اما در مسأله حجاب اولین چیزی که باید گفته شود – واجب بودن آن است. درست است که با حفظ حجاب امنیت زن خیلی بالاتر می رود. اما از طرف دیگر برخی که محجب بودند هم مورد حمله مهاجمان قرار گرفتند. لذا نمی توانیم ادعا کنیم که تنها علت بی امنی زنان بی حجابی آنان است. چون در این صورت با دیدن هزاران زنان بی حجاب که آزادانه دارند زندگی می کنند، شبهه علیه حجاب ایجاد می شود. پس حجاب پوشاندن خود چون خداوند امر کرد و این مسأله منحصر به دین اسلام نمی باشد.